De 5 (16)

Aan het eind van elke maand presenteer ik vijf nummers die ik veel geluisterd heb de afgelopen weken op werk. De nummers zijn ook op Spotify te vinden.

LCD Soundsystem – american dream

De nieuwe plaat is fantastisch, hun optreden in Paradiso misschien nog wel beter. Ik ben weer helemaal LCD-fan.

Talking Heads – Burning Down the House

Begin deze maand zag ik bij Zienemaan & Sterren in Groningen de concertfilm Stop Making Sense van Talking Heads – stil blijven zitten kon haast niet.

The War on Drugs – Nothing To Find

Een ander album van deze maand dat prachtig is: de nieuwe War on Drugs met A Deeper Understanding. Hier een nummer.

Destroyer – Bangkok

Hij stond er vorige maand ook al in. Nu een nummer van zijn laatste album uit 2015: Poison Season.

Junior Boys – You Say That

Tot slot luisterde ik deze maand ook weer veel van Junior Boys. Zoals dit nummer van hun laatste plaat, Big Black Coat.

Advertenties

Prikkelende verbeelding

ruimtevoorderiviernijmegen2

Er werden weer een aantal mooie vergezichten gepresenteerd in NRC Handelsblad. Vorige week pleitte Zef Hemel om Schiphol in zijn geheel te verplaatsen naar Lelystad. Gisteren stond er een bijdrage van Wouter van Dieren in om een nieuwe kustlijn te bouwen om de zeespiegelstijging het hoofd te bieden. Het is te gemakkelijk om beide ideeën af te doen als onhaalbaar, vergezocht of iets anders. Zoals hoogleraar Maarten Hajer (Universiteit van Utrecht) al een tijdje betoogt: de problemen van nu zijn een probleem van de verbeelding. Grootse ideeën kunnen ons helpen om te gaan handelen, zoals Hajers IABR project over duurzame energie-opwekking op de Noordzee. In zijn woorden op de Correspondent: de toekomst moet naar voren worden gehaald, bijvoorbeeld met maquettes of animaties. Op deze manier wordt het onvermijdelijke geadresseerd (zoals klimaatverandering), maar kan het ook een wenkend perspectief bieden: we kunnen die kant op, en kijk eens hoe mooi dat kan worden of welke kansen dat biedt! PBL-directeur Hans Mommaas noemt in een interview met NRC Handelsblad het Ruimte voor de Rivier-programma een goed voorbeeld: “Dat stelt eisen aan de hoogte van dijken, maar geeft tegelijkertijd een nieuw ontwikkelperspectief. Ruimte voor de rivier, nieuwe natuur. Dan slaag je erin van de last een lust te maken.” De opiniestukken van Hemel en Van Dieren hebben die intentie ook. Laat de discussie maar beginnen.

Bovenstaande foto is afkomstig van de Rijkswaterstaat Beeldbank.

Binnenstad op de schop

Binnenstad Groningen

Wie de afgelopen weken via de Brugstraat naar het centrum van Groningen is gefietst heeft ‘m vast gezien: het paarse waterstofbusje. (Leuk detail: de bus kan alleen 250 kilometer verderop tanken in Helmond. Leuk detail II: op dit moment rijdt stiekem een reservebusje, dat op diesel rijdt) De doorgaande buslijnen zijn uit het westelijk deel van het centrum verdwenen; er is meer ruimte voor de fiets en voetganger. Ook de Westerhaven ging op de schop: hier is nu een grote bushalte gerealiseerd, vanwaar je eventueel met het waterstofbusje kan worden afgezet op het Akerkhof. De veranderingen zijn onderdeel van de nieuwe Binnenstadvisie van de Gemeente Groningen. Er moet “ruimte voor jou” komen; de binnenstad is er tegenwoordig voor verblijf en beleving. Om dit te realiseren heeft de gemeente nog veel meer plannen. Begin deze maand publiceerde RTV Noord een aantal impressies van hoe het centrum er over een paar jaar uit zou kunnen zien. De tekeningen zetten in op shared space, wat water en bomen her en der en bijvoorbeeld een fietsparkeergarage. Het meest gedurfd zijn de ideeën voor de hoek Turfsingel-Boterdiep, bij het BIM-tankstation (een rijksmonument, ontworpen door Dudok; zie plaatje hierboven). Het gebouw wordt een café en er moet ruimte komen voor een zwembad naast de gracht. Voor een verblijfsgebied is een tankstation niet meer nodig. Bier tanken kan er in in de toekomst wellicht wel.

Ode aan beton

beton

Beton. Het was het favoriete bouwmateriaal voor vele generaties technisch planologen in Groningen, met dank aan emeritus hoogleraar Paul Ike. Op CityLab staat een leuk stuk over de geschiedenis van beton. De een is groot fan van gebouwen van beton en houdt van de modernistische architectuur. Anderen griezelen van de vaak imposante, maar zielloze, inwisselbare gebouwen. Beton heeft vele voordelen: het is goedkoop, sterk en het gaat lang mee. Het is een eeuwenoud materiaal dat bijvoorbeeld al in de Romeinse tijd werd gebruikt. Volgens het artikel gebruiken we er gigantische hoeveelheden van: een kleine vijfduizend kilo per persoon per jaar. Het kost veel energie om beton te maken, en daarmee draagt beton dus bij aan klimaatverandering. Ook moeten de grondstoffen (zand, grind) ergens vandaan komen. In Nederland komt het bijvoorbeeld uit grindgaten langs rivieren, of we importeren het uit landen als Canada. Nog een nadeel van beton: het kan niet worden hergebruikt. Dat levert een prachtige tegenstelling op: bijna geen materiaal is flexibeler dan beton, totdat je er iets van hebt gemaakt. Dan staat het vast en kan je het nauwelijks meer hergebruiken. Voor een circulaire economie is beton dus niet ideaal. Maar kunnen we van onze verslaving loskomen?

 

Het belang van planologie

Houston

Het academisch jaar is deze week weer begonnen. De bachelor- en masteropleidingen planologie in Groningen blijven groeien. Waarom is het nodig dat er planologen worden opgeleid? Het antwoord kwam een paar dagen geleden van Nobelprijswinnaar Paul Krugman in zijn column voor de New York Times met de titel “Why Can’t We Get Cities Right?”. Hij behandelt de Amerikaanse steden Houston en San Francisco. In de Nederlandse kranten is ook uitgebreid behandeld hoe de verstedelijking van Houston heeft bijgedragen aan de ernst van de overstromingen. In San Francisco vindt een ramp van een totaal andere orde plaats. De woningmarkt daar is compleet oververhit, maar bijbouwen of de hoogte in wordt tegengehouden door bewoners die vrezen dat hun huis of wijk haar mooie karakter verliest. Het resultaat volgens Krugman zijn forensen die uren pendelen om de stad in te komen. In beide steden wordt de planning van steden gedomineerd door belangengroepen. In het geval van Houston zijn het vastgoedontwikkelaars, in San Francisco actieve burgers die NIMBY-gedrag vertonen. De conclusie van Krugman is dan ook: “How we manage urban land is a really important issue, with huge impacts on American lives.” Hetzelfde geldt uiteraard voor elk ander land. Kom er maar in, planologen.

Vlaams-Nederlandse integratie

Kanaal Gent-Terneuzen.jpg

Terneuzen is voor veel Nederlanders waarschijnlijk een uithoek. Voor Vlaanderen, en met name Gent, is Terneuzen van strategisch belang: via het kanaal Gent-Terneuzen wordt de Gentse haven ontsloten. Geopolitiek gezien gebeuren in deze regio veel interessante dingen, die collega Karel van den Berghe (Universiteit van Gent) en ik wat aan het uitpluizen zijn. Terneuzen heeft zelf ook een haven, die samen met de haven van Vlissingen Zeeland Seaports vormt. De Zeeuwse havens zijn voornemens te fuseren met de haven van Gent. Een internationale fusie tussen havens is in Europa een unicum. Tevens wordt er in Terneuzen een nieuwe sluis gebouwd zodat Gent toegankelijk wordt voor grotere schepen. Deze sluis wordt grotendeels door Vlaanderen gefinancierd, maar het ontwerp en de bouw leidt Rijkswaterstaat (want: Nederlands grondgebied). Het Nederlandse Zeeuws-Vlaanderen raakt zo (weer) meer verstrengeld met Vlaanderen. Sommigen zien dit als resultaat van het Nederlandse mainport-beleid, toen het Rijk eind jaren ’80 expliciet koos voor het versterken van de Rotterdamse haven en luchthaven Schiphol. Wat goed ging, moest verder versterkt worden; regio’s moesten het meer zelf zien te rooien. Probeerde Zeeland Seaports in de jaren ’90 nog een samenwerking uit met grote broer Rotterdam (door de oprichting van de inmiddels alweer ter ziele Exploitatiemaatschappij Schelde-Maas), de laatste jaren is de blik op Vlaanderen gericht om verder te kunnen ontwikkelen. Vlaanderen heeft veel belang bij een betere ontsluiting van haar havens en beantwoordt die blik maar al te graag.