Het nieuwe normaal

neoliberalism

Een van mijn wetenschappelijke artikelen kwam deze week terug van het tijdschrift met de (gelukkig voorlopig positieve) beoordeling van een aantal anonieme reviewers. Het paper beschrijft onder andere hoe Rijkswaterstaat nadrukkelijk het gedachtegoed van ‘new public management’ heeft geïncorporeerd. Een van de reviewers was verbaasd over hoe ver Rijkswaterstaat daar in is gegaan (of gaat). Het overhevelen van verantwoordelijkheden richting de markt en het agentschap opereren als een bedrijf maakt dat Rijkswaterstaat veel meer een procesmanager is geworden in plaats nog op de (technische) inhoud te focussen. De reviewer liet de term ‘hollowing out of the state’ vallen. Ook op het AESOP congres, vorige week in Lissabon, was men kritisch over zulke neoliberale ontwikkelingen. Vaak moet ik bij presentaties hierover zuchten, omdat het naar mijn smaak regelmatig meer ideologie dan wetenschap is. Op AESOP werd desondanks terecht gesteld dat het neoliberalisme inmiddels zo genormaliseerd is dat we het gedachtegoed allemaal bewust of onbewust gebruiken. Voorbeelden zijn het denken in outputs (liefst SMART!) en principes als ‘value for money’. Het is belangrijk om te realiseren dat dit ‘nieuwe normaal’ niet altijd de norm is geweest – en dat het neoliberalisme aan bepaalde zaken meer waarde hecht dan andere. De wetenschap speelt hier wel degelijk een rol in, door deze ontwikkelingen kritisch te ontleden.