De toekomst is technologie

aesop2017.jpg

Simin Davoudi, hoogleraar aan Newcastle University (Verenigd Koninkrijk), hield een mooie openingsspeech op het jaarlijkse AESOP congres, dat op dit moment plaatsvindt in Lissabon. Haar verhaal richtte zich op verbeelding en het creëren van collectieve toekomstbeelden (social imaginaries). Vanuit een relationele blik bekijkt ze hoe gemeenschappen worden gevormd, die zich ook ruimtelijk manifesteren. Een vaak aangehaald voorbeeld is de natie-staat. Gedeelde beelden voor de toekomst zijn onmiskenbaar normatief: ze geven een beeld van hoe het zou moeten zijn. Er zit daarmee een duidelijke handelingscomponent in: als we deze richting op willen, dan zullen we daar naar handelen. Davoudi benoemde dan ook dat toekomstbeelden ‘self-fulfulling prophecies’ zijn. We moeten ze daarom kritisch ontleden en afvragen: willen we deze kant op? Deze vraag kon meteen worden beantwoord tijdens de tweede openingsspeech. José Manuel Viegas, secretaris-generaal van het Internationale Transport Forum (ITF; gelieerd aan de OESO), gaf een inkijkje in de toekomst van onze mobiliteitssystemen. Het ITF ziet veel in gedeelde automobiliteit (zoals de ‘taxibus’), slimme manieren van rekeningrijden en een duurzame vorm van planologie. Hoewel Viegas zei geen ‘technologie-believer’ te zijn, werden zijn voorbeelden sterk door technologie gedreven – alsof ze onontkomelijk zijn. Maar zoals Davoudi benadrukte: welke kant willen wij zelf als gemeenschap op?

De gebruiker centraal

TRA2016.jpg

Op het congres Transport Research Arena 2016, gisteren gestart in Warschau, buitel je over nieuwe, technologische innovaties. Nieuwe types asfalt, zelfrijdende auto’s, en nog veel meer leuks. Violeta Bulc, Europese Commissaris voor Transport, wierp terecht de vraag op: waarom innoveren we eigenlijk? Waar hebben we als gemeenschap behoefte aan? Ze riep op om minder vanuit technologieën te denken, maar meer vanuit de behoeften van mensen. Andrea Ricci (directeur van het Institute of Studies for the Integration of Systems in Rome) liet dit later op de dag mooi zien aan de hand van de Technology Readiness Level. Nu komt de eindgebruiker van transportnetwerken (de reiziger, de vervoerder) pas in beeld als nieuwe technologieën bijna zijn uitgekristalliseerd. Beter is om de gebruiker direct in het begin erbij te betrekken, zodat behoeften meteen centraal komen te staan. Meteen begonnen andere panelleden al te sputteren: kunnen we het niet gewoon overlaten aan de politiek? Niet iedereen moet zomaar kunnen meepraten over zulke complexe onderwerpen. De transportwereld lijkt nog steeds te leven in een ‘expertocracy’: wij komen met nieuwe technologieën om de wereld te verbeteren. Wat een prachtige, maar ook wat naïeve vooruitgangsgedachte.