De toekomst is technologie

aesop2017.jpg

Simin Davoudi, hoogleraar aan Newcastle University (Verenigd Koninkrijk), hield een mooie openingsspeech op het jaarlijkse AESOP congres, dat op dit moment plaatsvindt in Lissabon. Haar verhaal richtte zich op verbeelding en het creëren van collectieve toekomstbeelden (social imaginaries). Vanuit een relationele blik bekijkt ze hoe gemeenschappen worden gevormd, die zich ook ruimtelijk manifesteren. Een vaak aangehaald voorbeeld is de natie-staat. Gedeelde beelden voor de toekomst zijn onmiskenbaar normatief: ze geven een beeld van hoe het zou moeten zijn. Er zit daarmee een duidelijke handelingscomponent in: als we deze richting op willen, dan zullen we daar naar handelen. Davoudi benoemde dan ook dat toekomstbeelden ‘self-fulfulling prophecies’ zijn. We moeten ze daarom kritisch ontleden en afvragen: willen we deze kant op? Deze vraag kon meteen worden beantwoord tijdens de tweede openingsspeech. José Manuel Viegas, secretaris-generaal van het Internationale Transport Forum (ITF; gelieerd aan de OESO), gaf een inkijkje in de toekomst van onze mobiliteitssystemen. Het ITF ziet veel in gedeelde automobiliteit (zoals de ‘taxibus’), slimme manieren van rekeningrijden en een duurzame vorm van planologie. Hoewel Viegas zei geen ‘technologie-believer’ te zijn, werden zijn voorbeelden sterk door technologie gedreven – alsof ze onontkomelijk zijn. Maar zoals Davoudi benadrukte: welke kant willen wij zelf als gemeenschap op?

Advertenties

Vooruitkijken bij infrastructuur

gemaal vissering.jpg

Afgelopen woensdag ging het over de vooruitziendheid van beslissingen bij het vervangen van waterinfrastructuur tijdens een symposium bij het gemaal Vissering op Urk, georganiseerd door Wageningen Universiteit en Waterschap Zuiderzeeland. Waar ik zelf me richt op kunstwerken in de vaarwegen, hebben andere infrabeheerders (bijvoorbeeld gemeenten en waterschappen) natuurlijk ook te maken met verouderde infrastructuur. Als je onderdelen in je netwerk gaat vervangen, moet je vooruitkijken naar de lange termijn. In hoeverre beïnvloedt een lange-termijnblik de besluitvorming? Wieke Pot (WUR) ontwikkelt een raamwerk om dit analyseren. Er wordt onder andere gekeken naar in hoeverre het gedefinieerde probleem, de ontwikkelde oplossingsrichtingen en de context (zoals de institutionele ‘regels van het spel’) op de toekomst gericht zijn. Bij mij bleef hangen dat de vooruitziendheid sterk beïnvloed wordt door het zetten van een ‘stip op de horizon’. Opgelegde normen dwingen bijvoorbeeld organisaties vooruit te kijken (zoals klimaatdoelstellingen). Ook ambitie uitspreken helpt. Bij het gemaal Vissering is bewust ‘een vlag op het object geplant’ om dit object het beste gemaal ter wereld te maken. Vervanging kost veel geld en in het ergste geval ‘krijg je alleen terug wat je al hebt’. Door dus ofwel ambitie uit te spreken, of je te conformeren aan normen legitimeer je de beslissing voor vervanging beter én kijk je meer vooruit.