Het IJ over

brugoverij

Heeft de gemeente Amsterdam twee petten op? Het Parool schreef eerder deze week dat de Amsterdamse gemeenteraad in grote meerderheid voor heeft gestemd voor een brug over het IJ om Amsterdam met Noord te verbinden. Het Rijk heeft liever een tunnel, omdat de brug de scheepvaart kan hinderen. Op dit moment wordt een gigantische zeesluis in IJmuiden gebouwd zodat de Amsterdamse haven en de cruiseterminal PTA grotere schepen kunnen ontvangen. Hier betalen de provincie Noord-Holland én de gemeente Amsterdam ruim aan mee. Zoals eerder in het Parool te lezen was: ‘Aan de voorkant zo’n grote investering doen en dan aan de achterkant nieuwe hobbels opwerpen…’ De gemeente is aandeelhouder van het Havenbedrijf Amsterdam en lijkt hiermee enigszins in de spagaat te zitten – maar voor zover mij bekend wordt dit nauwelijks genoemd in de media. Enerzijds de pontjes naar Noord willen ontlasten, anderzijds de economie stimuleren via de havens. De druk op Noord is blijkbaar zo hoog dat dit nu prevaleert. Mocht de brug er komen, dan pleit het Rijk voor een hoogte van 11,35 meter. Minister Schultz had het daarom al over een beklimming van de Mont Ventoux. De gemeente staat niet direct negatief tegenover die hoogte: “Als wij met 11,35 een hele hoop discussie wegnemen is dat het collectief belang, dan gaan we daar naar kijken”, aldus wethouder Van den Burg.

Advertenties

Redenen voor een nieuwe zeesluis

Zeesluis IJmuiden1.jpg

Als er een groot infrastructureel werk wordt gebouwd rukken de nationale media bijna standaard uit. Deze week viel de eer te beurt aan de zeesluis bij IJmuiden. De NOS, De Telegraaf, het AD: ze deden er allemaal verslag van. Een kritischer geluid was dit weekend te lezen in een opiniestuk van Bas Amelung (Wageningen Universiteit) in Het Parool. De kritiek richtte zich op de lokale autoriteiten die lobbyden voor de bouw van deze gigantische sluis. Inderdaad had wat de beheerder (Rijkswaterstaat) betreft de huidige sluis nu nog niet vervangen hoeven te worden, laat staan vergroot. Het Havenbedrijf van Amsterdam, samen met de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam, heeft zich sterk gemaakt om dit wel voor elkaar te krijgen. De meerkosten die dit met zich mee bracht komen voor rekening van de gemeente en de provincie (respectievelijk €105 en €57 miljoen). Volgens Amelung staat de businesscase echter op instorten. De redenen voor snelle uitbreiding – agribulk, doorvoer van steenkool en containers – staan namelijk onder druk. Je zou ook kunnen zeggen dat even verderop al een grote haven ligt die hier goed in is: de Rotterdamse haven. Een eerdere maatschappelijke kosten-batenanalyse uit 2004 van de Zeesluis IJmuiden liet al zien dat bij het bouwen van een nieuwe grote sluis de baten niet opwegen tegen de kosten. De bouw is desondanks afgelopen woensdag officieel gestart.

Uit de vicieuze cirkel

Zeesluis IJmuiden

NRC Handelsblad berichtte dit weekend over Zeesluis IJmuiden; een van de infrastructurele megaprojecten de aankomende jaren in Nederland. Centraal in het artikel staat hoe het consortium OpenIJ (een samenwerking van BAM, VolkerWessels en DIF) de aanbesteding won met een opmerkelijk laag bod. “We dachten eerst: néé toch”, aldus projectleider Jaap Zeilmaker namens opdrachtgever Rijkswaterstaat in NRC. Rijkswaterstaat wil namelijk graag voorbij het ‘prijsduiken’ en ‘vechtcontracten’ na slechte ervaringen bij vorige projecten. In een eerder onderzoek van Tim Busscher en mij komt naar voren dat vanuit de praktijk hierover enige scepsis bestaat. Er heerst nog steeds een zekere mate van wantrouwen tussen Rijkswaterstaat en marktpartijen. Een geïnterviewde vatte het als volgt samen. Rijkswaterstaat is wijs geworden door de markt, die de boel constant belazerd heeft. De markt krijgt ondertussen alle risico’s in zijn maag gesplitst en heeft te maken met een opdrachtgever die meer wil dan gevraagd. De onlangs gepresenteerde Marktvisie laat zien dat er inmiddels druk wordt gewerkt om uit deze vicieuze cirkel te komen.

Het artikel uit NRC Handelsblad van Mark Duursma en Carola Houtekamer staat hier. Het rapport dat Tim Busscher en ik in opdracht van MultiWaterWerk (Rijkswaterstaat) schreven is te vinden in het archief van de Rijksuniversiteit Groningen.